सांख्य दर्शन Samkhya Darshan अभ्यासक्रम : M.A. Yogashastra – Part I विद्यापीठ : शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर

Samkhya Darshan: सांख्य दर्शन हे भारतीय तत्त्वज्ञानातील अत्यंत प्राचीन, महत्त्वपूर्ण आणि प्रभावशाली दर्शन आहे. भारतीय योगपरंपरा समजून घेण्यासाठी सांख्य दर्शनाचा अभ्यास विशेष महत्त्वाचा आहे, कारण पतंजलींच्या योगदर्शनातील पुरुष, प्रकृती, बुद्धी, अहंकार, मन, इंद्रिये, पंचमहाभूत, त्रिगुण, बंधन आणि कैवल्य यांसारख्या अनेक मूलभूत संकल्पनांचा तात्त्विक आधार सांख्य दर्शनाशी संबंधित आहे. म्हणूनच शिवाजी विद्यापीठाच्या YG-103 अभ्यासक्रमात सांख्य आणि … Read more

Ardha Chakrasana benefits: फक्त 30 सेकंद करा हे योगासन; कंबरदुखी, पाठदुखी पासून मिळेल आराम! जाणून घ्या अधर्चक्रासनाचे फायदे.

Ardha Chakrasana benefits

Ardha Chakrasana benefits: अधर्चक्रासन हे पाठीचा कणा, कंबर आणि पायांच्या स्नायूंना बळकट करणारे अत्यंत प्रभावी आणि उपयुक्त योगासन मानले जाते. हे आसन पूर्ण चक्रासनाची पूर्वतयारी म्हणून केले जाते. शरीराची रचना अर्धवर्तुळ किंवा अर्ध्या चाकासारखी दिसत असल्यामुळे याला “अधर्चक्रासन” असे नाव देण्यात आले आहे. अधर्चक्रासन केल्याने पाठीच्या कण्याची लवचिकता वाढते, कंबरेची हालचाल सुधारते आणि शरीराचा तोल … Read more

Bhujangasana benefits: रोज फक्त २ मिनिटे करा ‘हे’ योगासन; पाठीचा कणा बनेल लवचिक, कंबरदुखीपासून मिळेल आराम!

Bhujangasana benefits

Bhujangasana benefits: आजकाल तासन्तास बसून काम करणे, मोबाईलचा अतिवापर आणि चुकीची जीवनशैली यामुळे पाठीचे आणि कंबरेचे त्रास झपाट्याने वाढत आहेत. अशा परिस्थितीत एक साधे पण अत्यंत प्रभावी योगासन तुमच्या पाठीच्या कण्याला नवीन बळ देऊ शकते. ते म्हणजे भुजंगासन. हे आसन करताना शरीराची मुद्रा फणा काढून उभ्या असलेल्या नागासारखी दिसते. त्यामुळे याला भुजंगासन असे म्हटले जाते. … Read more

Marjarasan benefits: फक्त १ मिनिटांचा सराव, पाठीचा कणा बनेल लवचिक आणि मजबूत; जाणून घ्या ‘या’ आसनाचे आश्चर्यकारक फायदे.

Marjarasan benefits

Marjarasan benefits: आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीमध्ये पाठदुखी, कंबरदुखी, मानेचा ताण आणि शरीरातील कडकपणा या समस्या सामान्य झाल्या आहेत. तास तास संगणकासमोर बसून काम करणे, मोबाईलचा वाढता वापर आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे पाठीच्या कण्यावर अतिरिक्त ताण येतो. अशा परिस्थितीत एक साधे पण अत्यंत प्रभावी योगासन तुमच्या शरीराला नवचैतन्य देऊ शकते, ते म्हणजे मार्जरासन. योगशास्त्रामध्ये मार्जरासन हे … Read more

Patangasan Benefits: पतंगासन म्हणजे काय? जाणून घ्या या अनोख्या योगासनाचे फायदे! शरीरातील ‘हे’ आश्चर्यकारक बदल तुम्हालाही थक्क करतील!

Patangasan Benefits

Patangasan Benefits: तुम्हाला चालताना, धावताना किंवा जिने चढताना सहज तोल जातो का? तर पतंगासन तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. योगशास्त्रामध्ये अनेक अशी आसने आहेत जी शरीराला तंदुरुस्त ठेवण्यासोबतच मानसिक आरोग्य सुधारण्यासही मदत करतात. त्यापैकी पतंगासन हे एक अत्यंत प्रभावी आणि संतुलन वाढवणारे योगासन मानले जाते. नावाप्रमाणेच या आसनामध्ये शरीराची स्थिती आकाशात उंच भरारी घेणाऱ्या पतंगासारखी दिसते. … Read more

Parivrtta Trikonasana: फक्त काही मिनिटांचा सराव आणि कंबरदुखीपासून मिळू शकतो आराम; परिवृत्त त्रिकोणासनाचे जाणून घ्या आश्चर्यकारक फायदे.

Parivrtta Trikonasana

Parivrtta Trikonasana: दिवसभर बसून काम केल्यामुळे कंबरदुखी, पाठीचा ताण आणि शरीरातील जडपणा वाढत आहे का? मग परिवृत्त त्रिकोणासन हे योगासन तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. योगतज्ज्ञांच्या मते, हे एक असे प्रभावी आसन आहे जे पाठीच्या कण्याला लवचिक बनवण्यास, कंबरेची ताकद वाढवण्यास आणि शरीराचा समतोल सुधारण्यास मदत करते. परिवृत्त त्रिकोणासन हे त्रिकोणासनाची प्रगत अवस्था असून या आसनामध्ये … Read more

Paschimottanasana benefits: जाणून घ्या पश्चिमोत्तानासनाचे ७ आश्चर्यकारक फायदे; पोटाची चरबी कमी करण्यापासून मानसिक आरोग्य सुधारण्यापर्यंत अनेक लाभ.

Paschimottanasana benefits

Paschimottanasana benefits: आजच्या धकाधकीच्या जीवनात वाढता ताण, चुकीची जीवनशैली आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे अनेक जण आरोग्याच्या समस्यांना सामोरे जात आहेत. मात्र, एक असे योगासन आहे जे शरीर आणि मन दोन्हींसाठी चमत्कारिक फायदे देऊ शकते. ते म्हणजे पश्चिमोत्तानासन (Paschimottanasana). नियमित सराव केल्यास हे आसन पोटावरील चरबी कमी करण्यापासून मानसिक शांतता मिळवून देण्यापर्यंत अनेक फायदे देऊ … Read more

Tiryak Tadasan benifits: कंबरदुखी आणि पोटावरील चरबी कमी करण्यासाठी करा तिर्यक ताडासन; आरोग्यदायी फायदे जाणून घ्या.

Tiryak Tadasan benifits

Tiryak Tadasan benifits: आजकाल अनेकजण वाढते वजन, कंबरदुखी, पोटावरील हट्टी चरबी आणि दिवसभर बसून काम केल्यामुळे होणाऱ्या शरीरातील कडकपणामुळे त्रस्त आहेत. मात्र दररोज फक्त काही मिनिटे एका सोप्या योगासनाचा सराव केल्यास या समस्यांवर मोठ्या प्रमाणात नियंत्रण मिळवता येऊ शकते. ते प्रभावी योगासन म्हणजे तिर्यक ताडासन (Tiryak Tadasana). योगशास्त्रामध्ये अनेक अशी आसने आहेत जी शरीराला लवचिक, … Read more

Agnisar Kriya benifits: पोटाची चरबी झटपट कमी करायची आहे? मग “अग्निसार” क्रिया आजच सुरू करा! प्रभावी योगशुद्धी क्रिया समजून घ्या.

Agnisar Kriya benifits

Agnisar Kriya: अग्निसार प्रक्रिया, ज्याला “वह्निसार” असेही संबोधले जाते, ही योगशास्त्रातील एक अत्यंत महत्त्वाची आणि प्रभावी शुद्धीक्रिया आहे. “वह्नि” म्हणजे अग्नी आणि “सार” म्हणजे मूलतत्त्व किंवा केंद्रबिंदू. या अर्थाने पाहता, ही प्रक्रिया शरीरातील जठराग्नी सक्रिय आणि प्रबळ करण्यावर केंद्रित असते. आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत, अनियमित आहार आणि ताणतणावामुळे पचनसंस्था कमकुवत होण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून येते. … Read more

Jyoti Tratak Benefits: डोळ्यांची शुद्धी, मनाची एकाग्रता आणि आत्मशक्ती वाढवणारी प्रभावी योगक्रिया “ज्योती त्राटक” जाणून घ्या कशी करायची.

Jyoti Tratak Benefits

Jyoti Tratak Benefits: योगाभ्यासाला सुरुवात करण्यापूर्वी शरीरशुद्धीला अत्यंत महत्त्व दिले गेले आहे. प्राचीन योगग्रंथांमध्ये साधकाने शरीरातील दोष, मल आणि अशुद्धता दूर करूनच उच्च स्तरावरील साधना करावी असे स्पष्ट सांगितले आहे. ही शुद्धी साधण्यासाठी “षटकर्म” (Shatkarma) या सहा शुद्धीक्रिया सांगितल्या आहेत. त्यापैकी ज्योती त्राटक ही एक प्रभावी आणि सोपी शुद्धीक्रिया आहे. त्राटक म्हणजे एखाद्या सूक्ष्म वस्तूकडे … Read more